Sahte İndirim Nasıl Anlaşılır? Fiyat Geçmişiyle Test
Güncelleme:
Sahte indirim, bir ürünün fiyatını kısa süre önce yükseltip ardından o yükseltilmiş fiyata göre "indirim" etiketi asmaktır. Etiketin gerçek olup olmadığı, ürünün kendi fiyat geçmişine bakılmadan anlaşılamaz: yüzde kaç indirim yazdığı değil, indirim sonrası fiyatın son aylardaki seviyelere göre nerede durduğu önemlidir. Bir telefon "%20 indirimli" görünüyor ama son üç ayın çoğunda zaten o fiyattan satılıyorsa, ortada indirim yoktur. Takip ettiğimiz 40 modelde fiyatın dönem içinde ürün başına medyan 18 kez değişmesi, bunu gözle takip etmenin neden zor olduğunu da açıklıyor. Pratik yöntem üç adımdan ibaret: indirim öncesi fiyatı bul, son dönemdeki en düşük fiyatla karşılaştır, aradaki farkın ürünün normal oynaklık bandının dışında olup olmadığına bak.
"İndirimli" etiketi tek başına neden bir şey söylemez?
Ortalama 18.68 kez. Fiyat bu sıklıkta hareket ederken, herhangi bir günün fiyatını "normal fiyat" saymak yanıltıcı olur — indirim iddiası hangi fiyata göre yapıldığına bağlıdır.
Fiyat bu kadar sık değişince, satıcının referans aldığı "eski fiyat" çoğu zaman ürünün uzun süredir satıldığı fiyat değil, yalnızca birkaç gün görünmüş bir tepe olabiliyor. Bu yüzden karşılaştırmayı etiketin verdiği rakamla değil, kendi gözlemlediğimiz fiyat serisiyle yapmak gerekiyor.
Oynaklık neden önemli?
Bir modelin dönem içindeki en yüksek ve en düşük fiyatı arasındaki fark, o modelin oynaklık bandıdır. Band ne kadar genişse, "indirim" olarak sunulan farkın aslında sıradan bir dalgalanma olma ihtimali o kadar yüksektir.
Takip ettiğimiz modellerin dönem içi fiyat bandının ortalama genişliği. Bu bandın içinde kalan bir düşüş, kampanya olmadan da gerçekleşebilecek sıradan bir hareket demektir.
Buradan çıkan pratik eşik şu: ilan edilen indirim, modelin normal oynaklık bandından belirgin şekilde büyük değilse, beklemek yerine almanın da beklemenin de kayda değer bir avantajı yoktur. Asıl fırsat, fiyat bandın alt ucunu kırdığında ortaya çıkar.
Üç soruluk pratik test
- İndirim öncesi fiyat, son üç ayda gerçekten uzun süre geçerli miydi; yoksa sadece birkaç gün mü göründü?
- İndirimli fiyat, modelin bu dönemde gördüğü en düşük fiyatın altında mı, yoksa hâlâ üstünde mi?
- Düşüş, modelin normal oynaklık bandından büyük mü? Değilse bu bir kampanya değil, olağan dalgalanmadır.
Üç sorunun cevabı da ürün sayfalarındaki fiyat geçmişi grafiğinde görünüyor: tarihi en düşük seviye, son dönemdeki seyir ve güncel fiyatın bu seride nereye düştüğü. Fiyatların genel olarak nasıl hareket ettiğini telefon fiyatları düşer mi yazımızda, alım anını seçmeyi ise en doğru zaman yazımızda ele aldık.